Hiểu rõ về thâm mụn và sẹo mụn
Thâm mụn là gì?
Là tình trạng tăng sắc tố sau viêm, xuất hiện sau khi nốt mụn đã lành nhưng vẫn để lại vết sạm màu trên da. Những vết thâm thường có màu nâu, đỏ hoặc tím nhạt tùy vào tông da và mức độ viêm của mụn. Những loại mụn thường gây nên tình trạng da thâm mụn như mụn bọc, mụn trứng cá, mụn mủ, mụn ẩn. Đặc điểm quan trọng của thâm mụn là ở bề mặt da tại vùng thâm vẫn phẳng mịn như da xung quanh, không có sự thay đổi về cấu trúc hay kết cấu da.
Sẹo mụn là gì?
Khác với thâm mụn, sẹo mụn là hậu quả của tổn thương từ cấu trúc collagen và mô da ở dưới. Khi nốt mụn viêm nặng, sâu hoặc bị tác động như nặn hay cạy trong quá trình điều trị, sẽ làm quá trình tái tạo da bị rối loạn, dẫn tới hình thành sẹo. Sẹo mụn thường ở dạng sẹo lõm hoặc sẹo lồi, sẹo phì đại tùy theo cơ địa và mức độ tổn thương.
Nguyên nhân hình thành thâm mụn và sẹo mụn
Nguyên nhân gây thâm mụn
Thâm mụn hình thành do phản ứng viêm kích thích các tế bào sắc tố hoạt động mạnh hơn, sản sinh melanin nhiều tại vùng da bị tổn thương. Nhìn qua những nguyên nhân chính sẽ khiến tình trạng thâm mụn phát triển như:
- Tự ý nặn mụn gây viêm da, sử dụng tay hay các dụng cụ nặn chứa vi khuẩn truyền vào vết thương gây viêm nhiễm, mưng mủ.
- Không vệ sinh và chăm sóc da không đúng cách như vệ sinh da không sạch, không tẩy da chết thường xuyên và đặc biệt sử dụng sản phẩm chăm sóc da không phù hợp càng kiến tình trạng trở nặng hơn.
- Tiếp xúc ánh nắng mặt trời nhiều, các tia UV hủy hoại da khiến vết thâm trở nên đậm màu hơn.
Nguyên nhân gây sẹo mụn
Khi bị mụn, nhiều người được khuyên không nên nặn những nốt mụn sưng viêm to khi cồi mụn chưa được gom hết, để tránh để lại sẹo rỗ trên bề mặt da.
Đa phần các vết sẹo mụn đều là tổn thương dạng nang dưới da, do sự mất liên kết khiến các ổ viêm càng sưng to, hơn nữa do tế bào bạch cầu chứa nhiều enzyme càng khiến tình trạng tệ hơn. Khi các enzyme ở vị trí bị tổn thương sẽ tiêu diệt hết các chất collagen và elastin trên da. Tình trạng viêm nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn, tế bào collagen và elastin không thể tái tạo hoàn toàn hoặc bị rối loạn sau đó sẽ để lại sẹo.
Cách phân biệt thâm mụn và sẹo mụn
Để phân biệt thâm mụn và sẹo mụn một cách chính xác, bạn có thể dựa theo các đặc điểm như sau:
Tiêu chí | Thâm mụn | Sẹo mụn |
|---|---|---|
Màu sắc | Màu nâu đỏ, hoặc tím nhạt | Có cùng màu với da hoặc trắng hồng, |
Kết cấu bề mặt | Phẳng mịn, không bị lõm hay gồ lên | Bị lõm xuống hoặc gồ lên so với bề mặt da xung quanh |
Cảm giác khi chạm vào | Khi sờ vào không có sự khác biệt | Cảm nhận được rõ khi sờ vào |
Thời gian | Có thể mờ dần và tự cải thiện sau vài tuần hoặc tháng | Không thể tự hỏi cần phải được điều trị |
Khả năng hồi phục | Phục hồi tốt nếu được chăm sóc đúng cách | Cần có phương pháp điều trị chuyên sâu để cải thiện |
Những phương pháp xử lý thâm mụn và sẹo mụn
Cách xử lý thâm mụn
Thâm mụn là vấn đề liên quan tới sắc tố và không ảnh hưởng đến cấu trúc da, nên việc điều trị cần phải tập trung vào việc ức chế sản sinh melanin cũng như thúc đẩy tái tạo da.
- Sử dụng các hoạt chất làm sáng da như vitamin C, Niacinamide, Alpha Arbutin, Tranexamic Acid theo chỉ định của bác sĩ da liễu
- Liệu pháp peel da hóa học bằng AHA, BHA để loại bỏ sắc tố và thúc đẩy tái tạo da đều màu hơn.
- Sử dụng công nghệ laser hoặc ánh sáng IPL để làm sạch các sắc tố thâm sạm lâu năm.
- Luôn chống nắng thật kỹ mỗi ngày để tránh tình trạng thâm trở nên đậm màu hơn và giúp ngắn thời gian hồi phục.
Cách xử lý sẹo mụn
Bởi tổn thương tới cấu trúc da, sẹo mụn cần phải được can thiệp chuyên sâu và thực hiện bởi bác sĩ da liễu.
- Biện pháp lăn kim hoặc RF vi kim để kích thích tăng sinh collagen, cải thiện tình trạng sẹo rỗ.
- Phương pháp Laser Fractional CO2 nhằm hỗ trợ tái tạo bề mặt da, làm đầy sẹo lõm và cải thiện cấu trúc da.
- Khác với peel da khi điều trị thâm mụn, peel da TCA với nồng độ phù hợp sẽ cải thiện tình trạng sẹo đáy nhọn.
- Một số trường hợp sẹo lõm rộng, bác sĩ sẽ tiêm filler (chất làm đầy) để làm đầy bề mặt sẹo.
- Nếu tình trạng sẹo lồi, sẹo phì đại bác sĩ sẽ chỉ định tiêm corticosteroid hoặc kết hợp các phương pháp điều trị chuyên biệt khác
Ngoài các phương pháp điều trị trên cho thâm mụn và sẹo mụn, bạn cần phải nhớ ngăn chặn bằng cách tuyệt đối không dùng tay nặn mụn, tránh khiến vùng da xung quanh bị tổn thương cũng như tránh viêm nhiễm.
Bên cạnh đó, phải có chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý để tình trạng thâm và sẹo được cải thiện bằng các bổ sung dưỡng chất cần thiết cho da từ rau hoa quả và các thực phẩm giàu collagen.
Đồng thời cần cung cấp đủ nước cho cơ thể mỗi ngày để làm tăng sự đàn hồi, cân bằng độ ẩm và tăng quá trình lưu thông dưỡng chất có lợi cho quá trình làm lành da.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin cách phân biệt thâm mụn và sẹo mụn để giúp bạn hiểu rõ hơn về hai tình trạng này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
