Mề đay là bệnh gì?
Hay còn được gọi là mày đay, là tình trạng mao mạch da phản ứng với các tác nhân kích thích, có biểu hiện da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy, sần lên rõ ràng, dẫn đến phù nề cấp tính hoặc mạn tính ở lớp trung bì, khiến bề mặt da không còn phẳng mịn như bình thường.
Đây là tình trạng bệnh lý da liễu phổ biến, dễ nhận biết và không lây truyền. Dựa trên diễn biến của bệnh, thường được chia thành ba dạng chính:
- Mề đay cấp tính: kéo dài dưới 6 tuần, thường gặp nhất, hay liên quan đến thức ăn, thuốc hoặc nhiễm trùng.
- Mề đay mãn tính: kéo dài từ 6 tuần trở lên, các nốt tái đi tái lại nhiều ngày trong tuần. Nguyên nhân thường khó xác định.
- Mề đay vật lý: Xuất hiện khi da bị kích thích bởi yếu tố vật lý như lạnh, nóng, áp lực, cọ xát, ánh nắng hoặc mồ hôi.
Thời gian tình trạng dị ứng nổi mề đay kết thúc còn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như triệu chứng bệnh, số lượng, cách thức tiếp xúc với dị nguyên cũng như mức độ mẫn cảm của cơ địa mỗi người. Các trường hợp dị ứng nhẹ có thể tự khỏi ,nhưng đối với những trường hợp dị ứng mãn tính, bệnh nhân cần can thiệp điều trị chuyên khoa.
Vì sao nhiều người lại mắc phải bệnh mề đay
Tình trạng này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, hoặc là do nhiều yếu tố tác động cùng lúc như:
Dị ứng thực phẩm
Một số thực phẩm thường gồm hải sản, trứng, sữa, đậu phộng, các loại hạt, một số loại trái cây và thực phẩm chứa nhiều chất bảo quản, phẩm màu.Tùy vào mỗi người sẽ có thực phẩm gây kích thích khác nhau.
Thuốc
Một số loại thuốc có thể gây mề đay như kháng sinh nhóm penicillin, thuốc giảm đau chống viêm aspirin hoặc ibuprofen hay một số thuốc điều trị huyết áp. Nếu nghi ngờ do thuốc, bạn không tự ý dùng lại và cần báo cho bác sĩ.
Nhiễm trùng
Các loại virus gây cảm lạnh, cúm, viêm gan hay các loại vi khuẩn hoặc ký sinh trùng đường ruột có thể khiến hệ miễn dịch phản ứng quá mức và gây mề đay, đặc biệt ở trẻ em.
Tác nhân từ môi trường
Các yếu tố từ bên ngoài tác động tới cơ thể như:
- Phấn hoa, bụi nhà, mạt bụi, nấm mốc
- Lông thú cưng
- Côn trùng đốt, cắn
- Hóa chất, mỹ phẩm, chất tẩy rửa, latex
Yếu tố vật lý
Sự thay đổi thời tiết đột ngột, khi cơ thể tiếp xúc lạnh hoặc nóng hay bị cọ xát, đè ép hoặc do ánh nắng gây đổ mồ hôi nhiều đều có thể kích hoạt mề đay ở người nhạy cảm.
Căng thẳng và rối loạn miễn dịch
Tình trạng căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ có thể làm bệnh dễ khởi phát hoặc nặng hơn. Một số bệnh tự miễn, rối loạn tuyến giáp cũng liên quan đến mề đay mạn tính.
Cơ địa dị ứng
Người có tiền sử hen suyễn, viêm mũi dị ứng, chàm hoặc có người trong gia đình dị ứng thường dễ bị mề đay hơn.
Cách điều trị bệnh mề đay tại nhà
Đối với trường hợp nhẹ, không có dấu hiệu nguy hiểm, bạn có thể sử dụng các biện pháp dưới đây để giảm ngứa và hạn chế bùng phát lại.
- Tìm và tránh tác nhân gây bệnh, kiểm tra lại thực phẩm, thuốc, sản phẩm mới dùng hoặc môi trường tiếp xúc trước khi nổi mề đay và tạm ngưng nếu nghi ngờ đó là tác nhân gây ra bệnh.
- Chườm khăn mát hoặc túi chườm lạnh lên vùng da để giảm ngứa và sưng. Tránh tắm bằng nước nóng vì có thể làm nổi nốt nhiều hơn.
- Hạn chế gãi vì sẽ khiến da tổn thương hơn, kích thích giải phóng thêm histamin và dễ gây trầy xước, nhiễm trùng.
- Chọn quần áo cotton rộng rãi, mềm mại, tránh vải len, vải thô hoặc đồ bó sát gây cọ xát và nóng bức.
- Sử dụng kem dưỡng ẩm không hương liệu, không cồn để giữ da không bị khô, giảm cảm giác ngứa.
- Dùng thuốc kháng histamin thế hệ mới như cetirizine, loratadine, fexofenadine để kiểm soát mề đay và giảm ngứa. Cần phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ ,đặc biệt với trẻ em, phụ nữ mang thai, cho con bú và người có bệnh nền.
- Điều chỉnh thói quen sinh hoạt, tránh việc thức khuya, hãy ngủ đủ giấc, ăn uống đầy đủ chất và giảm căng thẳng.
Mề đay là bệnh lý da do phản ứng giải phóng histamin, biểu hiện bằng các sẩn phù đỏ, ngứa, xuất hiện rồi tan nhanh và có thể tái phát. Bệnh phổ biến vì có rất nhiều tác nhân kích hoạt như thực phẩm, thuốc, nhiễm trùng, môi trường, thời tiết hay căng thẳng. Với mề đay nhẹ, bạn có thể giảm triệu chứng bằng cách tránh tác nhân, chườm mát, hạn chế gãi, giữ da thoáng sạch và dùng thuốc theo hướng dẫn. Tuy nhiên, nếu kèm theo khó thở, sưng môi, họng hoặc kéo dài, tái phát nhiều lần, hãy đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về tình trạng bệnh mề đay để giúp bạn hiểu rõ hơn. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
