Nguyên nhân hình thành bệnh chàm
Đây là một nhóm các tình trạng làm da bị viêm hoặc kích ứng, loại bệnh phổ biến nhất là viêm da dị ứng hoặc chàm thể tạng. Tình trạng dị ứng gồm nhóm những người có xu hướng mắc bệnh hen suyễn, viêm mũi dị ứng, dị ứng thực phẩm hay dị ứng thời tiết hoặc do dị ứng từ môi trường tác động vào.
Nguyên nhân gây ra bệnh chàm đến nay vẫn chưa được kết luận nhưng những yếu tố có thể gây phát sinh bệnh bao gồm:
- Phản ứng từ hệ miễn dịch với các nguyên nhân gây dị ứng.
- Hàng rào bảo vệ da suy yếu khiến độ ẩm thoát ra ngoài, vi khuẩn dễ xâm nhập.
- Người trong gia đình mắc các bệnh dị ứng hoặc hen suyễn.
- Cơ thể thiếu hụt chất filaggrin khiến da khô, ngứa hơn.
Một số người gặp phải tình trạng bùng phát ban ngứa khi cơ thể phản ứng với các tác nhân từ bên ngoài như:
- Thời tiết thay đổi đột ngột, trở nên hanh khô hoặc nóng ẩm.
- Sử dụng sản phẩm với hóa chất như xà phòng hoặc chất tẩy rửa gây kích ứng.
- Nhiễm trùng đường hô hấp hoặc bị cảm.
- Tình trạng căng thẳng tâm lý kéo dài.
Các loại bệnh chàm hiện nay
Dù các biểu hiện có phần tương tự nhau, nhưng bệnh chàm được chia thành nhiều loại khác nhau. Bác sĩ có thể căn cứ vào tình trạng và vị trí xuất hiện trên cơ thể xác định đúng loại bệnh:
Bệnh tổ đỉa
Tình trạng này ít phổ biến, nhưng đối với người mắc phải thường gây các mụn nước nhỏ li ti ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hay rìa các ngón tay, bàn tay. Thường xuất hiện do người bệnh đổ mồ hôi nhiều hoặc tiếp xúc với kim loại.
Viêm da thần kinh
Bệnh này gây vài mảng ngứa dữ dội, thường ở gáy, cánh tay hoặc chân. Bệnh này liên quan tới sức khỏe tâm thần như rối loạn lo âu hoặc rối loạn ám ảnh cưỡng chế.
Bệnh chàm đồng xu
Đây là tình trạng bệnh phổ biến do mụn nước tụ tập thành đám hình tròn có hình tròn nhỏ gây ngứa nhiều, xuất hiện do suy giảm chức năng hàng rào bảo vệ da. Chàm đồng xu được chia thành hai loại thể ướt và thể khô.
Viêm da dị ứng
Đây là tình trạng phổ biến nhất và gây ảnh hưởng nhiều tới người trưởng thành. Người bị viêm da dị ứng cũng có khả năng bị các loại rối loạn dị ứng khác như hen suyễn, viêm mũi dị ứng.
Viêm da tiếp xúc
Tình trạng này xảy ra khi tiếp xúc với một chất gì đó gây phát ban, kích ứng hoặc tạo ra phản ứng dị ứng do các yếu tố khiến bệnh khởi phát ở mỗi người khác nhau, viêm da tiếp xúc được chia thành hai loại:
- Viêm da kích ứng do tiếp xúc với hóa chất, sản phẩm chăm sóc da, chất tẩy rửa, đồ trang sức làm bằng niken, hóa chất công nghiệp như dung môi hay xi măng.
- Viêm da dị ứng bùng phát khi da tiếp xúc với kim loại hay các sản phẩm làm đẹp chứa hương liệu, cao su hoặc chất bảo quản.
Bệnh chàm nhiễm trùng
Bệnh xuất hiện từ nhiễm nấm, vi khuẩn, virus, ký sinh trùng tác động vào khiến mụn nước lan rộng và phát ban dẫn đến hồng ban nút, hồng ban đa dạng, hồng ban nhẫn ly tâm, hội chứng Sweet, tổn thương dạng vảy nến, phát ban mụn mủ dát đỏ lan tỏa.
Bệnh chàm bàn tay
Đây là bệnh lý viêm da ở bàn tay với biểu hiện làm vết chàm ở tay xuất hiện rát đỏ, phù nề và bị mụn nước. Bệnh trở nặng tiến triển thành dày sừng, nứt kẽ.
Viêm da tiết bã nhờn
Bệnh xuất hiện ở vùng da có nhiều tuyến dầu, thường được gọi là gàu, cũng liên quan đến các tình trạng da khác, như bệnh vảy nến, mụn trứng cá, bệnh trứng cá đỏ và nhiều bệnh lý khác.
Viêm da ứ nước
Bệnh thường xảy ra ở người có hệ tuần hoàn máu kém, xuất hiện ở vùng cẳng chân. Một số thói quen từ lối sống có thể làm tăng nguy cơ gây bệnh như thừa cân và thiếu vận động.
Phương pháp điều trị bệnh chàm hiệu quả
Chàm là bệnh mạn tính, dễ tái phát nên mục tiêu điều trị là kiểm soát ngứa, giảm viêm, phục hồi hàng rào da và kéo dài thời gian ổn định, thay vì kỳ vọng có thể chữa dứt điểm nhanh chóng.
Sử dụng thuốc bôi theo chỉ định
Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc bôi đối với tình trạng bệnh mới xuất hiện và chưa có dấu hiệu trở nặng như:
- Thuốc bôi chứa Corticosteroid: Thuốc thường được dùng để kiểm soát các đợt bùng phát và giảm triệu chứng viêm.
- Thuốc ức chế calcineurin: Thuốc này tác động vào hệ thống miễn dịch, giảm tình trạng tái phát bệnh. Tuy nhiên, thuốc cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng.
Thuốc sinh học
Do hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây nhiễm trùng. Nhưng đối với bệnh chàm, hệ miễn dịch lại phản ứng quá mạnh mẽ, kích hoạt các tế bào da ngay cả khi không có yếu tố gây hại nào tác động.
Điều này dẫn đến các đợt bùng phát bệnh. Thuốc sinh học có tác dụng điều chỉnh phản ứng của hệ miễn dịch.
Thuốc kháng histamin
Khi tình trạng ngứa trở nên nghiêm trọng và không có dấu hiệu thuyên giảm, bác sĩ có thể khuyên sử dụng thuốc kháng histamin. Thường có dạng viên uống tuy nhiên có một số phản ứng phụ như gây buồn ngủ, vì vậy người bị bệnh chàm nên dùng vào ban đêm để giảm tác dụng phụ.
Corticosteroid
Nhóm thuốc corticosteroid được chỉ định cho những trường hợp bệnh chàm nặng và khó kiểm soát. Mặc dù thuốc mang lại hiệu quả điều trị cao, nhưng nếu sử dụng trong thời gian dài, bệnh nhân có thể gặp phải một số tác dụng phụ không mong muốn.
Thuốc kháng sinh
Sử dụng thuốc kháng sinh là cần thiết nhưng thuốc kháng sinh không chữa trị bệnh chàm mà chỉ giúp điều trị các tình trạng nhiễm trùng kèm theo. Thời gian sử dụng thuốc kháng sinh sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng.
Băng ướt
Đối với bệnh chàm ở mức độ trung bình đến nặng, sử dụng phương pháp này giúp vùng da bị chàm giảm tình trạng nhanh nhưng cần phải có sự giám sát của các điều dưỡng viên có chuyên môn tại bệnh viện.
Liệu pháp ánh sáng
Sử dụng tia sáng chiếu vào da để làm thuyên giảm tình trạng của bệnh, thông thường bác sĩ sẽ dùng tia cực tím B để điều trị. Mặc dù liệu pháp ánh sáng có thể giúp cải thiện triệu chứng bệnh chàm, nhưng cũng có thể gây lão hóa da và tăng nguy cơ ung thư da nếu sử dụng lâu dài.
Bệnh chàm là nhóm bệnh viêm da mạn tính phổ biến, có nhiều thể khác nhau với nguyên nhân và cách xử trí riêng. Việc xác định đúng thể bệnh, tránh yếu tố khởi phát, dưỡng ẩm đều đặn và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp bạn kiểm soát bệnh tốt và hạn chế tái phát.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về bệnh chàm để giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
