Vì sao nốt ruồi thay đổi màu?
Nốt ruồi có thể thay đổi màu sắc do nhiều yếu tố và không phải trường hợp nào cũng liên quan đến ung thư da. Sự thay đổi có thể xảy ra khi tế bào sắc tố chịu tác động của ánh nắng, nội tiết, tuổi tác hoặc những tổn thương tại vùng da này. Tuy nhiên, nếu màu sắc thay đổi rõ rệt trong thời gian ngắn hoặc đi kèm với bất thường về kích thước, hình dạng và bề mặt, bạn nên chú ý hơn.
Tác động của tia UV
Ánh nắng có thể kích thích tế bào sắc tố sản xuất nhiều melanin hơn, khiến nốt ruồi trở nên sẫm màu hoặc nổi bật hơn so với trước. Việc tiếp xúc với tia UV kéo dài cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với nhiều dạng ung thư da, vì vậy những nốt ruồi thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng cần được theo dõi.
Thay đổi nội tiết
Nốt ruồi đôi khi có thể đậm màu hoặc dễ nhận thấy hơn trong những giai đoạn cơ thể thay đổi nội tiết như tuổi dậy thì hoặc thai kỳ. Những thay đổi này thường không đồng nghĩa với tổn thương ác tính, nhưng nếu đồng thời xuất hiện thay đổi nhanh về kích thước, hình dạng hoặc bề mặt thì vẫn nên được kiểm tra.
Cọ xát hoặc tổn thương tại chỗ
Nốt ruồi nằm ở vùng thường xuyên ma sát với quần áo, dây đeo hoặc bị tác động khi cạo, nhổ lông có thể bị kích ứng và đỏ hơn. Sau khi vùng da bị tổn thương hồi phục, sắc tố sau viêm cũng có thể khiến nốt ruồi hoặc vùng da xung quanh trông sẫm màu hơn.
Lão hóa tự nhiên
Một số nốt ruồi có thể nhạt màu, phẳng hơn hoặc thay đổi độ gồ theo tuổi. Đây có thể là một phần của quá trình thay đổi tự nhiên của da, nhưng những biến đổi mới xuất hiện hoặc diễn ra nhanh vẫn cần được chú ý thay vì mặc định là do tuổi tác.
Biến đổi bất thường của tế bào sắc tố
Một số tổn thương sắc tố có thể thay đổi do những biến đổi bất thường bên trong tế bào và có khả năng liên quan đến ung thư hắc tố. Không thể xác định nguyên nhân chỉ dựa vào màu sắc bằng mắt thường, vì vậy những nốt ruồi có biểu hiện tiến triển bất thường nên được bác sĩ da liễu đánh giá.
Dấu hiệu nhận biết tình trạng nốt ruồi đổi màu có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư
Nốt ruồi đổi màu không đồng nghĩa với ung thư hắc tố, nhưng đây là một trong những thay đổi cần được theo dõi, đặc biệt khi xuất hiện cùng các dấu hiệu bất thường khác. Quy tắc ABCDE thường được sử dụng để nhận biết những đặc điểm đáng chú ý của tổn thương sắc tố trên da. Trong đó, sự tiến triển theo thời gian là yếu tố quan trọng vì một nốt ruồi đang thay đổi rõ rệt cần được kiểm tra thay vì chỉ được đánh giá tại một thời điểm.
A – Asymmetry (Bất đối xứng)
Hai nửa của nốt ruồi có hình dạng hoặc cấu trúc khác biệt rõ rệt khi tưởng tượng chia tổn thương thành hai phần. Một nốt ruồi đối xứng thường ít đáng ngờ hơn, nhưng đặc điểm này không thể dùng riêng lẻ để xác định tổn thương lành tính.
B – Border (Đường viền bất thường)
Bờ nốt ruồi có thể trở nên không đều, lởm chởm, khuyết hoặc không rõ ranh giới với vùng da xung quanh. Nếu sự thay đổi này xuất hiện cùng với màu sắc không đồng nhất hoặc kích thước tăng lên, tổn thương nên được kiểm tra.
C – Color (Màu sắc không đồng nhất)
Nốt ruồi có nhiều sắc độ như nâu, đen, xám, đỏ hoặc trắng cần được chú ý hơn, nhất là khi những màu này mới xuất hiện hoặc phân bố không đều. Tuy nhiên, chỉ riêng việc nốt ruồi có nhiều màu không đủ để kết luận đó là ung thư hắc tố mà cần đánh giá cùng các dấu hiệu khác.
D – Diameter (Đường kính)
Nốt ruồi có đường kính lớn hơn khoảng 6 mm là một đặc điểm cần lưu ý trong quy tắc ABCDE. Tuy nhiên, một số tổn thương ác tính có thể được phát hiện khi kích thước còn nhỏ, vì vậy không nên chỉ dựa vào mốc 6 mm để tự đánh giá.
E – Evolving (Tiến triển)
Nốt ruồi thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc, độ gồ hoặc bề mặt theo thời gian là dấu hiệu đặc biệt cần quan tâm. Những thay đổi diễn ra trong vài tuần hoặc vài tháng càng cần được theo dõi và kiểm tra nếu không có nguyên nhân rõ ràng.
Dấu hiệu vịt con xấu xí
Một nốt ruồi có hình dạng hoặc màu sắc khác biệt rõ rệt so với phần lớn những nốt ruồi còn lại trên cơ thể có thể là dấu hiệu đáng chú ý. Cách nhận biết này hữu ích trong trường hợp một tổn thương trông khác biệt rõ ràng nhưng không biểu hiện đầy đủ tất cả các tiêu chí ABCDE.
Khi nào cần gặp bác sĩ đối với tình trạng nốt ruồi đổi màu?
Bạn nên đi khám da liễu nếu nốt ruồi thay đổi rõ rệt về màu sắc, kích thước, hình dạng hoặc bề mặt, đặc biệt khi những thay đổi diễn ra trong thời gian tương đối ngắn. Nốt ruồi có nhiều màu không đồng nhất, đường viền bất thường hoặc khác biệt rõ rệt so với những nốt ruồi khác cũng nên được kiểm tra. Bác sĩ có thể sử dụng kính soi da hoặc những phương pháp chuyên môn khác để đánh giá tổn thương chính xác hơn.
Ngoài thay đổi về hình thái, các triệu chứng xuất hiện tại nốt ruồi cũng cần được lưu ý. Nếu tổn thương liên tục ngứa, đau, chảy máu, loét, đóng vảy hoặc rỉ dịch mà không có nguyên nhân rõ ràng, bạn không nên tự theo dõi kéo dài tại nhà. Những biểu hiện này không đồng nghĩa chắc chắn với ung thư, nhưng cần được đánh giá để xác định nguyên nhân.
Một nốt sắc tố mới xuất hiện ở tuổi trưởng thành cũng nên được theo dõi, nhất là khi có màu sắc hoặc hình dạng khác thường. Các vị trí như lòng bàn tay, lòng bàn chân, dưới móng hoặc kẽ ngón có thể khó quan sát và đôi khi cần được kiểm tra kỹ hơn nếu xuất hiện tổn thương sắc tố mới. Nếu nốt ruồi thay đổi đồng thời xuất hiện các tổn thương hoặc hạch bất thường xung quanh, việc thăm khám càng cần thiết.
Nốt ruồi thay đổi màu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tia UV, thay đổi nội tiết, lão hóa hoặc tổn thương tại chỗ và không phải trường hợp nào cũng là ung thư. Tuy nhiên, những thay đổi nhanh về màu sắc, kích thước, hình dạng hoặc bề mặt, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu trong quy tắc ABCDE, cần được chú ý. Theo dõi nốt ruồi định kỳ, bảo vệ da khỏi tia UV và không tự ý tẩy nốt ruồi sẽ giúp hạn chế những rủi ro không cần thiết.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã giải đáp thắc mắc về tình trạng nốt ruồi thay đổi màu. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
