Vì sao da bị ngứa?
Tình trạng ngứa da là cảm giác xuất hiện các đầu dây thần kinh trên da bị kích thích, có thể xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân và có cơ chế khác nhau từ bệnh lý, sinh lý mỗi người cho đến các tác dụng phụ của thuốc gây ra.
Tình trạng da khô
Nguyên nhân phổ biến nhất, đặc biệt vào mùa hanh khô hoặc ở người lớn tuổi khi da giảm khả năng giữ ẩm tự nhiên. Khi da bị thiếu ẩm khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, dễ bị kích thích và gây cảm giác ngứa ngáy.
Kích ứng hoặc dị ứng
Nếu tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như mỹ phẩm, xà phòng, chất tẩy rửa, phấn hoa, lông thú cưng hoặc một số loại thực phẩm có thể gây phản ứng viêm trên da, biểu hiện qua tình trạng ngứa kèm theo nổi mẩn đỏ.
Bệnh lý da liễu
Các bệnh lý như viêm da cơ địa, vảy nến, nấm da, ghẻ, mề đay hoặc viêm da tiếp xúc đều có triệu chứng đặc trưng là ngứa, kèm theo các biểu hiện khác như nổi mẩn, bong tróc hoặc mụn nước tùy theo từng bệnh.
Côn trùng cắn hoặc đốt
Vết cắn của muỗi, kiến, rệp hoặc các loại côn trùng khác thường gây phản ứng viêm tại chỗ, dẫn đến cảm giác ngứa, sưng đỏ tại vị trí bị cắn.
Các bệnh lý nội khoa
Ngứa da kéo dài toàn thân đôi khi là dấu hiệu cảnh báo của một số bệnh lý bên trong cơ thể như bệnh gan, bệnh thận mạn tính, rối loạn tuyến giáp, tiểu đường hoặc một số bệnh lý về máu. Trong các trường hợp này, ngứa da thường không đi kèm với tổn thương da rõ ràng trên bề mặt.
Yếu tố tâm lý, căng thẳng
Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh cảm giác trên da, khiến một số người cảm thấy ngứa ngáy dù không có tổn thương thực tế nào trên da.
Thay đổi nội tiết tố
Một số giai đoạn như mang thai, tiền mãn kinh cũng có thể khiến da trở nên nhạy cảm và dễ ngứa hơn do sự biến động của hormone trong cơ thể.
Tình trạng ngứa da ảnh hưởng như nào tới cơ thể
Thỉnh thoảng da bị ngứa dữ dội hoặc kéo dài thường xuyên trên khoảng vài tuần, có thể là một bệnh lý nào đó cần sớm được điều trị và để tránh gây ảnh hưởng đến cuộc sống. Dưới đây là những ảnh hưởng mà tình trạng ngứa da đem lại.
Ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt hàng ngày
Nếu tình trạng ngứa da tăng nặng vào ban đêm, có thể gây mất ngủ, ngủ không sâu giấc, từ đó ảnh hưởng tới sức khỏe của cơ thể và tinh thần.
Tổn thương da do gãi nhiều
Gãi liên tục để giảm cảm giác ngứa có thể làm tổn thương bề mặt da, gây trầy xước, chảy máu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và dẫn đến nhiễm trùng da thứ phát.
Ảnh hưởng đến tâm lý
Ngứa da kéo dài, đặc biệt khi không tìm ra nguyên nhân rõ ràng, có thể gây căng thẳng, lo lắng, làm ảnh hưởng đến sự tự tin nếu tình trạng đi kèm với các biểu hiện ngoài da nhìn thấy được.
Giảm chất lượng cuộc sống
Cảm giác ngứa ngáy kéo dài liên tục ảnh hưởng đến khả năng tập trung làm việc, học tập và các hoạt động sinh hoạt thường ngày của người bị.
Cách xử lý khi da bị ngứa
Tùy theo nguyên nhân gây ngứa da, bác sĩ có thể sử dụng các biện pháp điều trị khác nhau để giảm triệu chứng và loại bỏ hoàn toàn các tác nhân gây ra.
Trường hợp người bệnh bị ngứa da sinh lý hoặc chỉ ở mức độ nhẹ có thể áp dụng một vài biện pháp giảm bớt triệu chứng như:
Tránh gãi mạnh lên vùng da ngứa
Dù cảm giác ngứa gây khó chịu, bạn hãy hạn chế gãi mạnh vì có thể làm tổn thương da và khiến tình trạng ngứa trở nên nặng hơn.
Dưỡng ẩm da đầy đủ
Ngứa da do khô, cần sử dụng kem dưỡng ẩm dịu nhẹ, không hương liệu để giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm cảm giác ngứa hiệu quả.
Làm dịu da bằng phương pháp vật lý
Sử dụng khăn ẩm mát chườm nhẹ lên vùng da ngứa để giảm cảm giác khó chịu tạm thời, hãy tránh sử dụng nước quá nóng khi tắm hoặc rửa vùng da bị ngứa.
Xác định và loại bỏ tác nhân gây kích ứng
Nếu tình trạng ngứa da do dị ứng với một sản phẩm hoặc tác nhân cụ thể, cần ngừng tiếp xúc và theo dõi mức độ cải thiện của da.
Mặc quần áo thoáng mát, chất liệu mềm
Trang phục làm từ chất liệu cotton, thoáng khí, tránh các loại vải len hoặc sợi tổng hợp dễ gây kích ứng và cọ xát lên da.
Để giảm tình trạng ngứa da, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc như:
- Thuốc kháng histamin: dạng bôi ngoài da hoặc dạng uống chẳng hạn giúp chống lại chất trung gian hóa học histamin gây kích thích thụ thể thần kinh dưới da.
- Thuốc chống viêm corticoid: giảm tình trạng viêm, đỏ, kích ứng ngoài da.
Tuy nhiên, cần phải tìm đúng nguyên nhân dẫn đến tình trạng gây ngứa da, từ đó giảm nguy cơ tái phát và các biến chứng của bệnh.
Khi nào cần gặp bác sĩ đối với tình trạng da bị ngứa
Nếu tình bạn đang gặp các dấu hiệu như:
- Tình trạng ngứa da kéo dài trên 2 tuần và lan rộng ra toàn thân, không xác định được tác nhân gây kích thích cụ thể.
- Ngoài ra còn kèm theo các triệu chứng như sụt cân, mệt mỏi kéo dài, vàng da và vàng mắt.
- Da xuất hiện mụn nước lan rộng, lở loét, chảy dịch hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đỏ rát và đau khi chạm vào.
- Ngứa da làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và giờ giấc sinh hoạt hàng ngày.
Thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân gây ngứa, đặc biệt trong trường hợp nghi ngờ liên quan đến các bệnh lý nội khoa tiềm ẩn, từ đó có hướng điều trị phù hợp và kịp thời, tránh để tình trạng kéo dài ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Ngứa da tuy là triệu chứng phổ biến nhưng không nên chủ quan nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường. Việc xác định đúng nguyên nhân và xử lý kịp thời sẽ giúp cải thiện tình trạng hiệu quả, tránh những biến chứng không mong muốn.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về da bị ngứa nhằm giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
