Nguyên nhân gây viêm da cơ địa ở người lớn
Viêm da cơ địa là bệnh lý da mãn tính liên quan tới nhiều yếu tố, ở người lớn bệnh có thể là tình trạng kéo dài từ nhỏ hoặc phát bệnh ở tuổi trưởng thành, một số nguyên nhân như:
Yếu tố di truyền
Trong gia đình có cha mẹ hoặc người thân mắc các bệnh liên quan như viêm da dị ứng, hen suyễn, viêm mũi dị ứng hay viêm kết mạc dị ứng. Nguy cơ mắc con cháu sẽ mắc bệnh trở nên cao hơn do đột biến gen FLG, gen mã hóa filaggrin.
Rối loạn hàng rào bảo vệ da
Da được hình thành từ các lớp thượng bì, bì và hạ bì để bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân bên ngoài, từ giữ nước, điều hòa thân nhiệt và tổng hợp vitamin cho cơ thể. Nếu bị mắc bệnh viêm da cơ địa địa, sẽ dẫn tới thiếu hụt filaggrin, ceramide cũng như cystatin A khiến hàng rào bảo vệ da bị suy yếu, làm cơ thể mất nước nhanh và dễ bị các tác nhân bên ngoài gây kích ứng khiến da khô, đỏ, tróc vảy, mụn nước, ngứa nhiều…
Yếu tố miễn dịch
Do hệ thống miễn dịch giúp cơ thể chống lại bệnh tật, vi khuẩn và các loại virus gây bệnh. Tuy nhiên, khi bị mất cân bằng trong phản ứng miễn dịch, kết hợp với yếu tố di truyền và môi trường làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, khiến tình trạng viêm trở nên nặng hơn.
Tác động từ môi trường
Thời tiết trở nên khô lạnh, khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, phấn hoa, lông thú, nấm mốc hay các loại hương liệu trong sản phẩm chăm sóc da. Ngoài ra còn do dị ứng từ thức ăn sẽ làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, làm suy yếu lớp bảo vệ da càng khiến da mất độ ẩm và dễ kích ứng.
Dấu hiệu nhận biết tình trạng viêm da cơ địa ở người lớn
Tình trạng người lớn bị viêm da cơ địa thường có những đặc điểm biểu hiện như sau:
- Tổn thương thường tập trung tại vùng như khuỷu tay, khoeo chân, cổ, mí mắt hoặc vùng bàn tay, bàn chân
- Vùng da bị viêm thường khô căng, bóng vảy nhẹ, và kèm theo các vết nứt nếu tình trạng khô diễn ra nghiêm trọng
- Tình trạng ngứa dữ dội, đặc biệt vào ban đêm, làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và giờ sinh hoạt
- Vùng da tổn thương bị viêm, da đỏ, sưng nhẹ và xuất hiện các mụn nước li ti và có thể bị rỉ dịch nếu gãi hoặc cọ xát quá nhiều
- Ở tình trạng mãn tính, da dày sừng hóa làm tình trạng viêm tái phát nhiều lần trong thời gian dài, vùng da bị ảnh hưởng trở nên dày, sẫm màu hơn với các đường vân da rõ rệt do gãi và chà xát tạo nên
- Da dễ nhiễm trùng do hàng rào bảo vệ da bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus tấn công
Cách điều trị viêm da cơ địa ở người lớn
Trước khi bắt đầu quy trình điều trị, bác sĩ sẽ khám lâm sàng, quan sát tình trạng da và triệu chứng bạn đang phải cũng như tiền sử bệnh của bạn và gia đình. Dựa trên kết quả thu thập được, bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh và đưa ra phương pháp điều trị cùng với cách chăm sóc da phù hợp.
Sử dụng thuốc bôi
Điều trị viêm da cơ địa có thể sử dụng thuốc bôi thoa giúp kiểm soát ngứa và phục hồi da. Các loại này có dạng kem, gel hoặc thuốc mỡ với các nồng độ khác nhau, và bạn nên thảo luận với bác sĩ để chọn loại phù hợp. Nếu tình trạng viêm da của bạn cấp tính, bác sĩ sẽ kê đơn sử dụng các loại thuốc có chứa corticosteroid để điều trị.
Nếu bạn có dấu hiệu bị bội nhiễm vi trùng hay vi nấm bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng các loại thuốc thoa kháng khuẩn và kháng nấm.
Thuốc ức chế miễn dịch đường toàn thân
Nếu tình trạng bệnh nặng hoặc khó điều trị, bác sĩ có thể kê đơn các thuốc như corticoid, cyclosporine, methotrexate, mycophenolate mofetil (MMF) hoặc azathioprine để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, những thuốc này không nên sử dụng lâu dài vì có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng.
Thuốc sinh học (biologics)Nếu bệnh tiến triển nặng và không cải thiện với các phương pháp điều trị khác, bác sĩ có thể chỉ định thuốc sinh học như dupilumab (Dupixent), đã được FDA – Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt để điều trị viêm da cơ địa vừa và nặng ở người lớn từ năm 2017.
Liệu pháp ánh sáng
Nếu tình trạng viêm da trở nặng, lan rộng và không cải thiện với các phương pháp điều trị khác, liệu pháp ánh sáng có thể là một lựa chọn. Phương pháp này sử dụng tia cực tím UVA hoặc UVB nhân tạo chiếu trực tiếp lên vùng da bệnh. Tuy nhiên, liệu pháp ánh sáng dài hạn có thể gây một số tác dụng phụ như cảm giác châm chích, ngứa, da lão hóa sớm và tăng nguy cơ ung thư da.
Trong quá trình điều trị bệnh bước chăm sóc da không được phép bỏ quên bởi dù điều trị tốt tới đâu nhưng da không được dưỡng ẩm đúng cách vẫn sẽ khiến tình trạng lâu hồi phục hơn. Chính vì vậy dưỡng ẩm là bước quan trọng trong điều trị bệnh. Dưỡng ẩm đúng cách, đều đặn giúp giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh, giảm nhu cầu sử dụng thuốc và kéo dài thời gian tái phát. Khi chọn sản phẩm dưỡng ẩm, hãy chọn dạng kem hoặc mỡ, không chứa hương liệu, parafin, dầu khoáng, paraben, lanolin, dầu lạc, lúa mạch… Ưu tiên các sản phẩm có thành phần kháng viêm như flavonoids, riboflavin, probiotics, và prebiotics.
Viêm da cơ địa ở người lớn tuy là bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán đúng và điều trị kiên trì theo phác đồ phù hợp. Nếu bạn đang gặp phải các triệu chứng nghi ngờ viêm da cơ địa, đừng chủ quan tự điều trị tại nhà mà hãy đến các cơ sở da liễu uy tín để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị an toàn, hiệu quả.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về tình trạng viêm da cơ địa giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
