Nguyên tắc điều trị mụn trứng cá cần nắm rõ
Trước khi đi vào từng phương pháp cụ thể cho từng mức độ của mụn trứng cá, cần phải hiểu hai nguyên tắc quan trọng khi điều trị.
Tùy vào mức độ mụn trứng cá sẽ có phương pháp điều trị khác nhau, không có một phương pháp nào có thể điều trị cho mọi loại mụn. Mức độ mụn nhẹ, trung bình hay nặng đều có cách tiếp nhận khác nhau.
Điều trị mụn cần phải có sự kiên trì bởi đa số các phương pháp điều trị mụn dù tại nhà hay y khoa đều mất thời gian ít nhất từ 4 tới 8 tuần mới thấy có hiệu quả. Không nôn nóng đổi phương pháp chỉ vì sau vài ngày không thấy cải thiện, cách này sẽ khiến da không đủ thời gian để đáp ứng bất kỳ cách điều trị mụn nào.
Các phương pháp điều trị tốt nhất hiện nay
Tùy vào mức độ và sự dai dẳng của các nốt mụn, cách điều trị mụn sẽ khác nhau.
Mức độ nhẹ
Ở mức độ này, mụn trứng cá chủ yếu là mụn đầu trắng và mụn đầu đen, hoặc kèm theo một vài mụn sẩn và mụn mủ. Có thể sử dụng các sản phẩm chăm sóc da cùng một số loại thuốc uống hoặc bôi trị mụn trứng cá để giải quyết tình trạng này. Các loại thuốc có chứa các hoạt chất sau:
- Benzoyl peroxide: Hoạt chất giúp khô mụn, gom cồi mụn, ngăn ngừa các nốt mụn mới hình thành, quan trong là còn tiêu diệt vi khuẩn gây mụn
- Axit salicylic: Giúp loại bỏ tế bào chết giúp lỗ chân lông thông thoáng, còn làm giảm mẩn đỏ và sưng tấy ở mụn viêm.
- Resorcinol: Làm tiêu nhân mụn, tẩy tế bào chết và sát khuẩn nhẹ cũng như làm lỗ chân thông thoáng hơn.
Mức độ trung bình tới nặng
Với tình trạng mụn trứng cá từ trung bình đến nặng đều có các biểu hiện như thời gian xuất hiện lâu dai dẳng, số lượng mụn nhiều, mụn đang ở tình trạng viêm nhiễm hoặc sưng tấy đau nhức. Đặc biệt xuất hiện ở cả vùng lưng và ngực, để lại sẹo mụn. Những tình trạng này cần được chăm sóc bằng các liệu pháp chuyên sâu và y khoa hơn.
Sử dụng thuốc bôi ngoài da:
Một số loại thuốc bôi thường được sử dụng để xử lý các tình trạng này gồm:
- Retinoids hoặc các hoạt chất công dụng tương tự chứa axit retinoic hay tretinoin ở dạng kem, gel, lỏng.
- Axit azelaic là axit tự nhiên có đặc tính kháng khuẩn, sử dụng dạng kem hoặc gel.
- Aczone loại 5% sẽ điều trị tình trạng mụn trứng cá viêm.
Sử dụng thuốc kháng sinh:
Sau khi sử dụng thuốc bôi vẫn không có tiến triển, bác sĩ sẽ kê thêm thuốc uống kết hợp cùng như:
- Thuốc kháng sinh như tetracycline hoặc macrolid để tiêu diệt vi khuẩn gây mụn và giảm phản ứng viêm sưng đỏ trên da.
- Thuốc tránh thai, đối với phụ nữ hoặc các bạn gái sẽ dùng để ức chế hormone androgen, giảm sản xuất bã nhờn và ngăn ngừa mụn bùng phát do rối loạn nội tiết.
- Thuốc kháng androgen giúp ức chế hormone sinh dục nam để giảm tiết bã nhờn, ngăn chặn bít tắc lỗ chân lông và giảm viêm. Đối với phụ nữ sẽ làm giảm mụn bùng phát do hội chứng buồng trứng đa nang ( PCOS ).
- Isotretinoin dẫn xuất vitamin A là liệu pháp đường uống mạnh nhất điều trị mụn trứng cá nặng. Thuốc tác động giúp giảm tiết bã nhờn, ức chế vi khuẩn P.acnes, chống viêm và ngăn ngừa bít tắc lỗ chân lông.
Các loại thuốc điều trị về nội tiết tố và Isotretinoin chỉ được phép sử dụng nếu các loại thuốc kháng sinh khác không mang lại hiệu quả.
Liệu pháp điều trị hiện đại:
Ngoài việc dùng thuốc, bác sĩ sẽ kết hợp một số liệu pháp để giúp cho việc điều trị mụn trứng cá đạt hiệu quả tốt hơn.
- Liệu pháp ánh sáng: Sử dụng các bước sóng nhất định của ánh sáng xanh hoặc đỏ để tiêu diệt vi khuẩn gây hại cho da.
- Peel da: Tẩy tế bào chết bằng công nghệ hóa học kết hợp với các thành phần axit salicylic, axit glycolic hoặc axit retinoic để cải thiện vẻ ngoài của da.
- Lấy nhân mụn: Phương pháp này loại bỏ các phần nhân của mụn đầu trắng, mụn đầu và mụn nang.
- Tiêm steroid: Các vùng tổn thương sẽ được điều trị bằng cách tiêm trực tiếp vào da để cải thiện nhanh chóng và giảm đau do các nốt mụn nang gây nên.
Một số lưu ý giúp việc điều trị mụn trứng cá tiến triển tốt hơn
Một số vấn đề liên quan đến sinh hoạt và chế độ ăn uống hàng ngày cũng gây ảnh hưởng tới mụn trứng cá.
- Bổ sung kẽm bởi lượng kẽm trong người quá ít sẽ không thể phát triển tế bào mới, tăng sản xuất hormone và trao đổi chất cho hệ miễn dịch, khiến mụn phát triển nhanh hơn.
- Tẩy tế bào chết thường xuyên để loại bỏ các lớp tế bào da cũ trên da, tẩy dạng vật lý bằng cách sử dụng các loại có dạng hạt. Nếu dùng tẩy tế bào hóa học, hãy chọn những sản phẩm có chứa acid như AHA, BHA.
- Thay đổi thói quen sinh hoạt hằng ngày, ngủ sớm và đủ ít nhất 7 tiếng mỗi ngày để cơ thể giảm sản xuất hormone cortisol căng thẳng gây mất cân bằng nội tiết tố và tạo điều kiện cho da tự hồi phục.
- Uống đủ nước mỗi ngày để cơ thể thải độc, tăng cường trao đổi chất bởi khi thiếu nước sẽ khiến da bị khô, kích thích các tuyến dầu sản xuất nhiều dầu thừa hơn, từ đó dễ gây bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn.
Khi nào cần đến bác sĩ da liễu thay vì tự điều trị?
Các biện pháp tự chăm sóc ở nhà không giúp tình trạng trở nên tốt hơn mà có nhiều hướng nặng thêm. Lúc này bạn cần sự tư vấn của bác sĩ da liễu để được điều trị chuyên sâu cũng như tìm ra cách chăm sóc da phù hợp với tình trạng. Đối với người trưởng thành, mụn trứng cá đột ngột xuất hiện là dấu hiệu của một số bệnh khác nữa, cần phải đi khám sớm để chẩn đoán và điều trị. Một số trường hợp khi sử dụng các sản phẩm chăm sóc da bị sưng mặt, môi hay lưỡi hoặc khó thở phải đi khám ngay lập tức bởi đây là dấu hiệu cho thấy bạn bị dị ứng.
Điều trị mụn trứng cá hiệu quả không nằm ở việc tìm ra phương pháp duy nhất, mà là lựa chọn đúng hướng xử lý phù hợp với mức độ mụn bạn đang gặp phải, kết hợp với sự kiên trì trong quá trình thực hiện. Từ chăm sóc tại nhà cho mụn nhẹ, đến thuốc kê đơn và các phương pháp công nghệ cao cho mụn nặng hơn. Mỗi mức độ mụn đều có hướng xử lý riêng, việc xác định đúng chính là bước đầu tiên để điều trị hiệu quả.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về các phương pháp điều trị mụn trứng cá để giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
