Mụn dưới da là gì?
Hay còn gọi được là mụn cứng dưới da, hoặc mụn dạng nang nốt là một thể mụn trứng cá nặng hình thành sâu trong lớp da, nang lông bị bít tắc do dầu thừa, tế bào chết và vi khuẩn tích tụ. Khác với các loại mụn thông thường như mụn đầu đen, mụn đầu trắng thì mụn cứng dưới da phát triển âm thầm, khó gom cồi mụn và điều trị hơn.
Mụn cứng dưới da có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể, nhất là ở mặt, cằm, cổ, lưng hay ngực đều là những nơi tuyến bã nhờn hoạt động mạnh để vi khuẩn C.acnes phát triển.
Điểm dễ nhận biết của loại mụn này là kích thước lớn, khi sờ vào thấy cứng và không di chuyển được cũng như không có đầu mụn. Do nhân mụn nằm sâu dưới da, nếu bạn tự nặn hay tự xử lý tại nhà sẽ khiến tình trạng viêm nặng hơn và tăng nguy cơ để lại sẹo lõm hoặc thâm sau mụn.
Vì sao mụn dưới da xuất hiện nhiều?
Nếu bạn nhận thấy không chỉ một nốt mụn dưới da xuất hiện cùng lúc, đây là dấu hiệu cho thấy nhiều yếu tố đang tác động tới, chứ không chỉ là một điểm đơn riêng:
Nhiều người có cơ địa da dầu, nên tình trạng bít tắc lỗ chân lông không chỉ xảy ra ở một vài điểm mà có thể diễn ra đồng loại tại nhiều điểm lỗ chân lông trên khuôn mặt, dẫn đến tình trạng nhiều nốt mụn hình thành dưới da ở cùng một thời điểm.
Cơ thể khi nội tiết tố thay đổi như ở giai đoạn dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt hay các rối loạn nội tiết khác khiến tuyến bã nhờn trên toàn khuôn mặt bị kích thích cùng lúc thay vì chỉ một vùng da.
Nhiều người còn có thói quen chăm sóc da chưa phù hợp trong thời gian dài, khi việc làm sạch da và tẩy tế bào chết không được thực hiện đều đặn, dẫn đến tình trạng tích tụ dầu thừa và tế bào chết càng khiến nhiều nốt mụn hình thành dưới da.
Một yếu tố mà nhiều người quên là do căng thẳng kéo dài cùng với chế độ ăn uống không cân đối và thiếu ngủ trầm trọng dẫn tới da bị ảnh hưởng, khiến mụn có xu hướng xuất hiện nhiều lên.
Dấu hiệu nhận biết các loại mụn dưới da?
Mụn cứng dưới da thường không dễ nhận thấy bằng mắt thường, nhưng lại gây cảm giác đau nhức và khó chịu rõ rệt. Những dấu hiệu giúp bạn nhận biết được gồm:
Xuất hiện các nốt cứng dưới da
Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất là sự xuất hiện của những nốt mụn cứng, sờ và thấy không di chuyển được. Bởi các nốt mụn này đã nằm sâu trong da, không có đầu mụn rõ ràng, thường có kích thước lớn hơn mụn thông thường và mất nhiều thời gian để điều trị hơn.
Gây cảm giác đau khi chạm vào
Loại mụn này không gây đau âm ỉ nhưng có cảm giác nhức và căng tức ở vùng da bị viêm, đặc khi sờ hay chạm vào. Cảm giác đau này thể hiện rằng mô da bên trong đang bị viêm nhiễm và hình thành ổ mụ hoặc áp xe. Một số người sẽ bị cơn đau lan rộng ra xung quanh vùng mụn, khiến việc rửa mặt hay trang điểm trở nên khó hơn.
Vùng da bị sưng đỏ, đổi màu
Vùng da quanh nốt mụn bị sưng đỏ thậm chí ngả tím ở những trường hợp viêm nặng. Màu sắc này là dấu hiệu của sự tụ máu và viêm nhiễm dưới da. Nếu mụn không được chăm sóc đúng cách, vùng da sẽ dễ bị thâm hoặc để lại sẹo.
Các vị trí thường gặp mụn
Đối với nam giới sẽ hay gặp ở vùng mặt, lưng và ngực trong khi nữ giới lại dễ nổi mụn ở quai hàm, cằm và quanh miệng do thay đổi nội tiết tố.
Nguyên nhân hình thành mụn dưới da
Ngoài nguyên nhân là do bít tắc dầu thừa, tế bào chết và bụi bẩn tạo điều kiện cho vi khuẩn C.acnes sinh sôi và gây viêm, còn nhiều yếu tố khác góp phần khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn.
Vệ sinh da không đúng cách
Nguyên nhân phổ biến nhất là do làm sạch da không kỹ hoặc do không phù hợp với loại da. Lớp bụi bẩn, dầu thừa và mỹ phẩm không được làm sạch hết, sẽ tích tụ trong lỗ chân lông làm da dễ viêm nhiễm hơn.
Tình trạng rối loạn nội tiết tố
Do sự thay đổi hormone, đặc biệt là androgen làm tăng hoạt động của tuyến bã nhờn khiến da tiết dầu nhiều hơn, gây tắc nghẽn và hình thành mụn viêm. Đối với trẻ em giai đoạn dậy thì, khi phụ nữ tới chu kỳ kinh nguyệt hay mang thai hoặc bị tiền mãn kinh là thời điểm mụn cứng dưới da xuất hiện. Nam giới do nồng độ androgen cao hơn cũng thường bị mụn cứng dưới da.
Sử dụng các sản phẩm kém chất lượng
Một số mỹ phẩm chứa corticoid, chì hoặc chất bảo quản gây kích ứng sẽ khiến da yếu đi hơn, lỗ chân lông dễ bị bít tắc và viêm nhiễm. Dùng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không tẩy trang kỹ càng sau khi trang điểm càng làm tăng nguy cơ hình thành cồi mụn đặc biệt ở vùng má và cằm.
Cách lấy nhân mụn không đúng cách
Nhiều người có thói quen tự nặn mụn mà không đúng kỹ thuật hoặc dụng cụ nặn không được vệ sinh đúng cách. Điều này càng khiến nhân mụn bị đẩy sâu vào da hơn, gây viêm nhiễm nặng vào tạo thành dạng mụn nang nốt. Nếu dụng cụ không được khử trùng hoặc thao tác mạnh tay, về sau còn dễ để lại sẹo và vết thâm sau mụn.
Thói quen sinh hoạt không lành mạnh
Chế độ ăn uống và lối sống cũng ảnh hưởng trực tiếp tới làn da. Khi ăn quá nhiều đồ ngọt, chất béo hay thực phẩm chế biến sẵn hoặc sữa động vật có thể làm tăng tiết bã nhờn. Bên cạnh việc thiếu ngủ, stress kéo dài hay uống ít nước càng khiến da mất cân bằng, càng khiến da dễ nổi mụn hơn.
Mụn cứng dưới da xuất hiện nhiều thường không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, mà là dấu hiệu cho thấy một yếu tố nào đó do cơ địa, nội tiết tố, thói quen chăm sóc da, hay lối sống đang tác động trên diện rộng đến làn da của bạn. Việc xác định đúng mình đang gặp dạng mụn ẩn hay mụn bọc, mụn nang, cùng với việc tìm ra yếu tố khiến mụn xuất hiện nhiều, sẽ giúp bạn có hướng chăm sóc và điều trị hiệu quả hơn.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute - Derma đã cung cấp thông tin về mụn dưới da để giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc da.
