Chàm móng (Nail Eczema)

Biểu Hiện Lâm Sàng & Phân Loại Hình Thái

• Tổn thương Nếp móng & Da quanh móng:
  • Tróc vảy, đỏ da & Nứt nẻ (Scaling, Erythema & Fissures): Da đầu ngón chân/tay bị khô, đỏ, vảy sừng mỏng, xuất hiện các nứt nẻ sâu gây đau rát (đặc biệt khi tiếp xúc nước hoặc hóa chất).
  • Lichen hóa (Lichenification): Da vùng nếp móng gần bị dày lên, hằn rõ các nếp gấp da do cọ xát hoặc gãi dai dẳng.
  • Mất màng viền móng (Loss of Cuticle): Rãnh giữa nếp móng gần và đĩa móng bị hở hoàn toàn.
• Tổn thương Đĩa móng (Nail Plate Alterations):
  • Đường gờ ngang dạng sóng (Beau's lines / Washboard dystrophy): Đĩa móng xuất hiện các nếp gờ ngang biến dạng rải rác hoặc xếp dày đặc.
  • Móng thô ráp / Mất độ bóng (Trachyonychia / Dullness): Bề mặt móng bị nhám nhẹ, không phẳng mịn.
  • Tách móng nông (Distal Onycholysis): Đĩa móng bị tách khỏi giường móng ở bờ tự do, nhưng phần tiếp giáp không có đường viền đỏ/cam như trong vảy nến.

Phân Loại Theo Căn Nguyên

• Chàm Móng Cơ Địa (Atopic Nail Eczema): Thường đi kèm tiền sử viêm da cơ địa, hen suyễn hoặc viêm mũi dị ứng. Tổn thương xuất hiện ở nhiều ngón tay/chân.
• Viêm Da Tiếp Xúc Kích Ứng (Irritant Contact Nail Dermatitis): Do tiếp xúc thường xuyên với xà phòng, chất tẩy rửa, dung dịch tẩy móng (Acetone) hoặc làm việc trong môi trường ẩm ướt kéo dài.
• Viêm Da Tiếp Xúc Dị Ứng (Allergic Contact Nail Dermatitis): Phản ứng miễn dịch Chậm (Type IV) đối với sơn gel, keo dán móng, sơn móng tay (chứa Formaldehyde resin) hoặc thuốc nhuộm tóc.

Phác Đồ Điều Trị & Quy Trình Can Thiệp Y Khoa tại Haute-Derma

Quản lý chàm móng đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa Phục hồi hàng rào thượng bì nếp móng và Kiểm soát phản ứng viêm Th2.

Biện Pháp Cơ Bản & Phục Hồi Hàng Rào Protection (Mandatory)

• Loại bỏ dị nguyên & Chất kích ứng:
  • Ngưng toàn bộ việc sơn gel, đắp móng bột, dùng dung dịch tẩy móng chứa Acetone.
  • Đeo găng tay bảo vệ (lớp trong cotton, lớp ngoài cao su/nitrile) khi tiếp xúc với nước, hóa chất tẩy rửa.
• Phục hồi hàng rào thượng bì (Barrier Repair):
  • Thoa kem dưỡng ẩm phục hồi chuyên sâu chứa Ceramide, Cholesterol, Free Fatty Acids (tỷ lệ 3:1:1) hoặc Urea 5 - 10% tại nếp móng gần 4 - 6 lần/ngày.
  • Nhỏ dầu dưỡng móng (Cuticle oil) chứa Vitamin E để hỗ trợ tái tạo màng Cuticle.

Điều Trị Tại Chỗ (Topical Anti-inflammatory)

• Corticosteroid thoa tại chỗ (Class I/II):
  • Betamethasone Dipropionate 0.05% hoặc Clobetasol Propionate 0.05% (dạng Ointment hoặc Cream).
  • Thoa tại nếp móng gần 1 - 2 lần/ngày trong 2 - 4\ tuần. Cần hạ liều dần sang dòng yếu hơn để tránh teo da quanh móng.
• Thuốc ức chế Calcineurin thoa tại chỗ (Topical Calcineurin Inhibitors - TCI):
  • Tacrolimus 0.1% Ointment hoặc Pimecrolimus 1% Cream.
  • Lựa chọn thay thế an toàn tuyệt đối cho corticosteroid khi cần điều trị duy trì kéo dài (3 - 6 tháng), không gây teo da hay mất sắc tố.

Tiêm Nội Tổn Thương & Điều Trị Toàn Thân (Severe / Recalcitrant Cases)

• Tiêm Triamcinolone Acetonide (TAC) nội tổn thương:
  • Chỉ định khi mầm móng bị tổn thương nặng gây đường gờ ngang Beau sâu dai dẳng.
  • Nồng độ: 2.5 mg/ml tiêm vào nếp móng gần (0.05 - 0.1 ml/điểm tiêm, mỗi 4 tuần).
• Thuốc sinh học & Điều hòa miễn dịch toàn thân (Biologics & JAK Inhibitors):
  • Dupilumab (Kháng IL-4Ralpha): Chỉ định cho bệnh nhân chàm móng đi kèm viêm da cơ địa trung bình-nặng kháng trị. Cho hiệu quả tái tạo đĩa móng và màng cuticle vượt trội sau 16 - 24 tuần.
  • Thuốc ức chế JAK (Upadacitinib, Abrocitinib): Giảm ngứa và dập tắt phản ứng viêm nếp móng nhanh chóng.