U thượng bì vôi hóa (Pilomatricoma)

Tiêu Chuẩn Mô Bệnh Học

Hình Thái Mô Bệnh Học Vi Thể (H&E)

Tổn thương nằm ở tầng trung bì sâu hoặc hạ bì, được đặc trưng bởi cấu trúc thùy u dạng nang có vỏ bao xơ rõ ràng:

• Vùng Tế Bào Dạng Đáy (Basaloid Cell Zone): Thường nằm ở ngoại vi thùy u. Tế bào nhỏ, bào tương kiềm tính, nhân đậm, tỷ lệ nhân/bào tương cao, phân bào xuất hiện rải rác nhưng không dị dạng.
• Vùng Chuyển Tiếp & Tế Bào Bóng (Ghost/Shadow Cell Zone): Nằm ở tâm khối u. Tế bào dạng tròn hoặc đa diện, bào tương ái toan nhạt, nhân biến mất hoàn toàn tạo thành "bóng nhân" sáng (pale central nuclear outline).
• Phản Ứng Mô Đệm & Calci Hóa: Sự xuất hiện của vô số đại tế bào nhiều nhân dị vật bao quanh vùng tế bào bóng, lắng đọng các hạt Calci thô bắt màu tím đậm ngẫu nhiên và mô liên kết xơ phì đại.

Chẩn Đoán Hình Ảnh & Siêu Âm Tần Số Cao

• Siêu âm da tần số cao:
  • Mẫu hình "Nhật thực" (Eclipse Sign): Rất đặc trưng — khối giảm âm ranh giới rõ nằm ở tầng trung bì sâu/hạ bì với viền tăng âm mỏng bao quanh và bóng lưng cản âm đậm (acoustic shadowing) do sự Calci hóa trung tâm.
  • Doppler màu: Không có tín hiệu mạch máu bên trong lòng khối Calci hóa; tín hiệu mạch chỉ phân bố ở dải mô đệm ngoại vi.
• Dermoscopy (Soi da):
  • Vùng cấu trúc màu trắng-xanh lam đồng nhất (bluish-white homogeneous areas).
  • Các nốt/dải màu vàng-trắng đục (white streaks/clods) đại diện cho các ổ Calci tụ lại dưới thượng bì mỏng.
  • Giãn mạch dạng viền hình sao (telangiectatic vessels) mọc bao quanh sẩn.

Biểu Hiện Lâm Sàng

• Dịch tễ: Thường gặp nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên (< 20 tuổi), chiếm vị trí thứ hai trong các khối u da lành tính ở trẻ em (sau u xơ mạch). Nữ giới có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới nhẹ.
• Vị trí ưu thế: Đầu, mặt, cổ (>50-65%), tiếp theo là hai tay và phần trên thân mình. Rất hiếm gặp ở chi dưới.
• Đặc điểm tổn thương:
  • Khối hoặc nốt cứng như đá (stone-like consistency), nằm dưới da hoặc trung bì sâu, kích thước từ 0.5 cm đến 3.0 cm.
  • Dấu hiệu "Lều bạt" (Tent sign / Lorgnette sign): Khi dùng hai ngón tay kẹp và kéo căng da phủ trên u, bề mặt da sẽ hiện rõ các góc cạnh gồ ghề lồi lõm giống như khung cọc dựng lều bạt do khối Calci hóa bên dưới đẩy lên.
  • Dấu hiệu "Đòn bẩy" (Teeter-totter sign): Ấn vào một cực của khối u làm cực đối diện nhô vọt lên trên do u không dính vào mô sâu bên dưới.

Phác Đồ Trị Liệu & Bóc Tách Vi Phẫu Thẩm Mỹ Tại Haute-Derma

Mục tiêu điều trị Pilomatricoma tại Haute-Derma là bóc tách triệt để toàn bộ vỏ bao xơ u cùng ổ Calci hóa, hạn chế tối đa nguy cơ vỡ khối u gây phản ứng viêm u hạt kéo dài, đồng thời tối ưu hóa vết mổ thẩm mỹ ở trẻ em và người trẻ.

Khảo Sát Siêu Âm Vi Cấu Trúc & Chuẩn Bị Phẫu Thuật

• Siêu âm tần số cao 50 MHz: Xác định chính xác ranh giới của bao xơ khối u với lớp hạ bì và mạc cơ bên dưới, đánh giá mức độ dính của thượng bì bề mặt.
• Định vị đường rạch thẩm mỹ: Đánh dấu đường rạch da trùng hoàn toàn với đường nếp gấp da tự nhiên (Langer's lines) hoặc nếp cơ biểu cảm vùng mặt để giấu sẹo tối đa.

Kỹ Thuật Phẫu Thuật Bóc Tách Màng Bao Vi Phẫu (Micro-Capsular Enucleation)

Kỹ Thuật Thực Hiện

• Gây tê khu trú tầng: Tiêm Lidocaine 1% kết hợp Epinephrine 1:200.000 vào mặt phẳng dưới vỏ bao xơ u (sub-capsular plane), giúp bóc tách thủy tĩnh (hydro-dissection) đẩy khối u tách khỏi mô lành.
• Rạch da tối thiểu (Mini-incision): Rạch đường nhỏ bằng 1/2-2/3 đường kính khối u.
• Bóc tách theo bao xơ: Dùng kéo vi phẫu tích tách nhẹ nhàng dọc theo ranh giới vỏ bao xơ (CD34+). Khối u cứng chắc sẽ trượt ra ngoài dễ dàng qua đường rạch mà không bị vỡ ổ Calci.
• Xử lý vùng da dính: Nếu đỉnh khối u dính chặt vào thượng bì làm da bị mỏng/teo, tiến hành cắt bỏ một quầng da hình elip cực nhỏ (mini-ellipse) dính liền với đỉnh u để tránh sót lại mầm tế bào ma trận.

Đóng Vết Thương Thẩm Mỹ & Kiểm Tra Mô Bệnh Học

• Khâu triệt tiêu khoảng chết (Dead-space closure): Sử dụng chỉ tự tiêu vi phẫu Polyglactin 910 (6-0) khâu khép kín khoang hạ bì sau khi lấy u, ngăn ngừa hiện tượng tụ máu (hematoma) hoặc tụ dịch (seroma).
• Khâu nội bì (Subcuticular Suture): Khâu giấu chỉ bằng Polypropylene 7-0, dán băng keo sinh học vô trùng (Sterile Strip).
• Kiểm tra giải phẫu bệnh bắt buộc: 100% bệnh phẩm bóc ra được chuyển labo giải phẫu bệnh để nhuộm H&E và chạy bộ IHC (beta-Catenin, LEF-1, Ki-67) loại trừ biến thể ác tính Pilomatrical Carcinoma.