Rụng tóc từng mảng là bệnh gì?
Là một bệnh tự miễn, xảy ra khi hệ miễn dịch của cơ thể tấn công vào các nang tóc khỏe mạnh, khiến tóc tại khu vực đó rụng đi nhanh và tạo thành từng mảng hói.
Điều khác của việc rụng tóc này so với rụng tóc thông thường là kết quả của việc rối loạn hệ miễn dịch thay vì các nguyên nhân như stress hay nội tiết tố và thiếu hụt dinh dưỡng.
Tình trạng rụng tóc này có thể xảy ra ở bất kỳ vùng có lông hoặc tóc trên cơ thể mà không chỉ ở mỗi da đầu.
Vì sao nhiều người bị rụng tóc từng mảng?
Rối loạn tự miễn
Đây là cơ chế chính gây ra tình trạng này do hệ miễn dịch của cơ thể thay vì có nhiệm vụ bảo vệ chống lại các tác nhân gây hại từ bên ngoài, lại nhầm lẫn tấn công vào chính các nang tóc khỏe mạnh của cơ thể. Khiến quá trình phát triển tóc bị gián đoạn.
Yếu tố di truyền
Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn hoặc rụng tóc thành từng mảng thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Do stress hoặc các bệnh tự miễn khác
Do stress nặng, nhiễm trùng hoặc mặc các bệnh tự miễn khác như viêm tuyến giáp tự miễn, bạch biến góp phần làm nặng thêm tình trạng bệnh ở một số người.
Dấu hiệu nhận biết rụng tóc từng mảng
Tình trạng rụng tóc này thường tiến triển đột ngột, biểu hiện ban đầu gồm những vùng tóc rụng khu trú rõ rệt và dễ dàng nhận ra khi chải tóc hoặc soi gương. Đặc trưng nhất là khi rụng thành từng mảng hình tròn hoặc oval có kích thước từ vài milimet tới vài centimet. Bề mặt da đầu nhẵn bóng, không có vảy, không viêm đỏ và không để lại sẹo. Rìa vùng tóc có thể thấy các sợi tóc ngắn, mảnh, bị phình gốc to được gọi là tóc hình dấu chấm than.
Một vài người khi gặp phải tình trạng này sẽ cảm thấy châm chích nhẹ, ngứa hoặc hơi nóng rát trước khi tóc rụng. Có những trường hợp còn gặp bất thường ở móng tay, móng chân như bị móng rỗ, sần sùi mỏng giòn, dễ gãy và xuất hiện các đường kẻ ngang hoặc mất độ bóng bề mặt móng.
Tình trạng này được phân loại thành nhiều thể khác nhau và đều có đặc điểm rõ ràng, bao gồm:
- Rụng tóc từng mảng loang lổ: phổ biến nhất, một hoặc nhiều mảng rụng theo khu trú với kích thước đồng xu, phân bố rải rác trên da đầu.
- Rụng tóc toàn phần ( Alopecia totalis ): tình trạng rụng toàn bộ tóc trên da đầu, không còn sót lại vùng tóc khỏe.
- Rụng tóc toàn bộ ( Alopecia universalis ): là nặng nhất gây mất hoàn toàn tóc da đầu kèm thẹo toàn bộ lông trên cơ thể, bao gồm lông mày, lông mi, râu và lông thân.
- Rụng tóc thể rắn bò ( Alopecia ophiasis ): thường gặp ở trẻ em, biểu hiện bằng dải tóc rụng liên tục ở vùng gáy, xương chẩm và lan sang hai bên tai tạo thành hình vòng cung.
Rụng tóc từng mảng có tự mọc lại không?
Nhiều trường hợp, tóc có thể tự mọc lại sau vài tháng mà không cần đến sự can thiệp điều trị nào đối với các mảng hỏi nhỏ và đơn lẻ. Tuy nhiên tình trạng này cũng có đặc điểm là dễ tái phát hoặc lan rộng thêm ở một số người.
Chính vì thế, việc theo dõi y khoa là cần thiết, ngay cả mảng hói ban đầu có vẻ nhỏ và không đáng lo ngại nhưng bởi không có cách nào biết chắc tình trạng sẽ tự cải thiện hay tiếp tục nên cần sự đánh giá từ bác sĩ chuyên khoa.
Các phương pháp điều trị rụng tóc từng mảng phù hợp
Việc điều trị cần được kết hợp dựa trên mức độ tổn thương, tốc độ phát triển và tình trạng sức khỏe toàn thân của người bệnh. Mục tiêu điều trị là để kiểm soát phản ứng tự miễn, hạn chế quá trình viêm quanh nang tóc và đồng thời kích thích sự phát triển của tóc mới và phòng ngừa tái phát.
Điều trị bằng thuốc chống viêm và ức chế miễn dịch
Hiện nay Corticosteroid là nhóm thuốc hàng đầu trong điều trị từ thể thể nhẹ đến trung bình. Thuốc được sử dụng theo nhiều dạng khác nhau:
- Tiêm: Bác sĩ sẽ tiêm trực tiếp vào vùng da đầu bị rụng tóc lặp lại mỗi 4 tới 6 tuần. Phương pháp này mang tỷ lệ mọc tóc cao nhất nhưng cần theo dõi tác dụng phụ như teo dã hoặc đỏ da.
- Bôi trực tiếp: Dùng cho những người không phù hợp tiêm, có thể kết hợp với thuốc kích thích mọc tóc.
- Thuốc uống: Trong trường hợp rụng tóc lan rộng hoặc tiến triển nhanh, thường thuốc uống được dùng trong thời gian ngắn để hạn chế nguy cơ tác dụng phụ toàn thân.
Trường hợp là các thể nặng hoặc kháng trị, bác sĩ sẽ cân nhắc để sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch như Methotrexate hoặc Cyclosporin. Những loại thuốc này giúp ức chế hoạt động quá mức của hệ miễn dịch nhưng cần phải theo dõi sát vì có thể gây tăng huyết áp, độc cho gan thận và tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Điều trị bằng thuốc kích thích mọc tóc và liệu pháp hỗ trợ
Các loại thuốc kích thích mọc tóc thường được dùng phối hợp để tăng hiệu quả cho điều trị gồm:
- Minoxidil dạng xịt có thể thúc đẩy sự phát triển của nang tóc, thường được dùng cùng với corticosteroid để rút ngắn thời gian mọc lại tóc.
- Liệu pháp PRP, sử dụng máu của chính người bệnh tách lấy phần huyết tương giàu tiểu cầu rồi tiêm vào vùng rụng tóc để cung cấp các yếu tố tăng trưởng giúp phục hồi nang tóc và kích thích tóc mới.
- Liệu pháp laser công suất thấp bằng cách sử dụng ánh sáng laser bước sóng phù hợp để cải thiện tuần hoàn máu dưới da đầu, kích thích sự phát triển của nang tóc.
Cách chăm sóc và phòng ngừa tình trạng rụng tóc từng mảng
Tình trạng rụng tóc thành từng mảng là bệnh lý có thể tái phát, nên bạn cần phải chăm sóc đúng cách để hỗ trợ cho việc điều trị và hạn chế nguy cơ tiến triển nặng hơn. Tuy không thể phòng ngừa hoàn toàn, nhưng có thể giúp bảo vệ nang tóc và duy trì mái tóc khỏe mạnh.
- Duy trì dinh dưỡng hợp lý bằng việc ăn đa dạng thực phẩm giàu protein, sắt, kẽm, biotin và các loại vitamin A, C, E và B để nuôi dưỡng nang tóc và hỗ trợ chu kỳ mọc tóc ổn định. Đặc biệt cần uống đủ nước mỗi ngày để giữ ẩm cho da đầu.
- Giảm căng thẳng bằng cách ngủ đủ giấc, cân bằng thời gian làm việc nghỉ ngơi và duy trì hoạt động thể chất để giảm stress.
- Chăm sóc tóc nhẹ nhàng bằng việc tránh buộc tóc quá chặt, hạn chế tạo kiểu bằng nhiệt và hóa chất mạnh. Không gội đầu quá thường xuyên và chọn dầu gội dịu nhẹ, không chứa sulfate.
- Đội mũ rộng vành khi ra nắng, tránh tiếp xúc trực tiếp lâu với ánh nắng và khói bụi ô nhiễm để bảo vệ nang tóc.
Tình trạng rụng tóc từng mảng khi nào cần gặp bác sĩ?
Tuy việc rụng tóc này không gây nguy hiểm nhưng tình trạng này sẽ ảnh hưởng tới tâm lý và sự tin tin của người đang mắc phải, đặc biệt khi mảng hói xuất hiện ở vị trí dễ thấy hay lan rộng theo thời gian.
Khác với việc rụng tóc thông thường chỉ cần thăm khám nếu việc rụng kéo dài quá lâu, rụng tóc thành từng mảng cần thăm khám bác sĩ ngay khi phát hiện mảng hói bất thường. Việc can thiệp sớm sẽ giúp tăng khả năng đáp ứng điều trị và hỗ trợ tóc mọc lại tốt hơn so với việc để tình trạng kéo dài.
Trong bài viết trên, Phòng khám Da liễu Haute-Derma đã cung cấp thông tin về tình trạng rụng tóc từng mảng để giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này. Hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình chăm sóc tóc và da đầu.
